W świetle obowiązującego prawa szansę na uzyskanie wcześniejszej emerytury mają tylko osoby pozostające w
W świetle obowiązującego prawa szansę na uzyskanie wcześniejszej emerytury mają tylko osoby pozostające w starym systemie emerytalnym, czyli nienależące do otwartego funduszu emerytalnego. Dodatkowo osoby urodzone między 1949 a 1969 winny spełniać następujące warunki:
- kobiety ukończyć 55 rok życia i przepracować 30 lat lub 20 lat, jeżeli posiadają orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy,
- mężczyźni ukończyć 60 rok życia i przepracować 25 lat oraz posiadać orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy.
Wspólny dla kobiet i mężczyzn warunek pozwalający starać się o wcześniejszą emeryturę stwierdza, że ostatnim tytułem ubiegania się o ubezpieczenie powinna być umowa o pracę. Po znowelizowaniu tego warunku o wcześniejsze świadczenie ubiegać może się również osoba, która pobierała zasiłek dla bezrobotnych albo dobrowolnie kontynuowała ubezpieczanie. Warunek jest spełniony również wtedy, gdy osoba w okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym pozostawała w stosunku pracy co najmniej przez 6 miesięcy.
Wyżej wymienione zasady mogą być krzywdzące szczególnie dla osób, które przepracowały wymaganą liczbę lat, ale nie uzyskały odpowiedniego wieku. Dlaczego w przypadku świadczeń przedemerytalnych przede wszystkim nie są brane pod uwagę lata pracy? Urodzeni po roku 1950 często zaczynali pracę bardzo wcześnie, szczególnie ci uczący się w szkołach zawodowych (nierzadko ich kariera zawodowa zaczynała się w wieku 15-16 lat). Osiągają oni więc wymagane lata pracy wcześniej niż w wieku przewidzianym w ustawie. Zdarza się, że kobieta ukończywszy 50 rok życia przepracowała 30 lat, ale nie nabędzie ona praw do wcześniejszej emerytury tylko ze względu na wiek. Zastanawia też sytuacja mężczyzn, którzy mogą ubiegać się o świadczenia przedemerytalne tylko wtedy, gdy posiadają zaświadczenie o całkowitej niezdolności do pracy. Zamyka to możliwość nabycia praw do wcześniejszej emerytury mężczyznom, którzy takiego zaświadczenia nie posiadają, niezależnie od wieku i posiadanych lat pracy.
Sposobność uzyskania świadczeń przedemerytalnych miała zostać zlikwidowana, przedłużono ją jednak do końca bieżącego roku. Niektórzy eksperci ds. ekonomii donoszą, że wcześniejsze emerytury są szkodliwe dla gospodarki. Szkodliwe tym bardziej, że jak wynika z raportów, to właśnie wydatki na emeryturę stanowią największą pozycję w budżetach większości państw Wspólnoty Europejskiej, w tym także Polski. Trzeba jednak zaznaczyć, że Polska jako jeden z nielicznych krajów dopiero od niedawna ma ujemny przyrost naturalny. Obecnie szkoły wyższe nadal opuszczają młodzi ludzie urodzeni w latach osiemdziesiątych. Nierzadko na rynku pracy, który rządzi się twardymi prawami, nie ma dla niech miejsca. Taka sytuacja jest między innymi spowodowana aktywnością zawodową ludzi między 50 a 65 rokiem życia. Osoby te mogłyby nabrać praw do świadczeń przedemerytalnych, chciałyby się o nie ubiegać, nie mają jednak takiej sposobności, ponieważ nie nabyły wymaganych uprawnień. W efekcie wykształceni młodzi ludzie są nierzadko zmuszeni do poszukiwania pracy za granicą. Zdobywają wykształcenie w Polsce, ale migrując z kraju, zasilają budżety innych państw, stanowią ich kadrę. Dużo łatwiej byłoby im znaleźć zatrudnienie w kraju, kiedy miejsca pracy zostałyby zwolnione przez osoby między 50 a 65 rokiem życia, które mogłyby przejść na świadczenia przedemerytalne. Mniej restrykcyjne prawo dot. świadczeń przedemerytalnych mogłoby zmniejszyć rzeczoną migrację wykształconej i wykwalifikowanej młodzieży.
Składamy zapytanie: Czy istnieje ewentualność przedłużenia świadczeń przedemerytalnych oraz czy jest możliwość zmniejszenia restrykcji, jeśli chodzi o uzyskanie praw do wcześniejszej emerytury?
Z wyrazami szacunku
Posłowie Giovanni Roman,
Marek Polak, Dariusz Olszewski
i Marek Jerzy Łatas
Warszawa, dnia 8 maja 2007 r.